<<< poprzednia strona

cd. Planowanie instalacji elektrycznej w domu

Zanim rozpoczniemy budowę domu, w pierwszej kolejności musimy doprowadzić na działkę prąd niezbędny do zasilania betoniarki, elektronarzędzi, oświetlenia placu budowy.

Dlatego już na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę powinniśmy wystąpić o podłączenie do sieci elektroenergetycznej. Wszelkie prace przy instalacji może wykonywać wyłącznie elektryk z uprawnieniami, a na odcinku od linii zasilającej do licznika - pracownik rejonu energetycznego.



Od słupa do licznika

Odcinek instalacji łączący linię elektroenergetyczną z budynkiem nazywamy przyłączem. Może to być kabel podziemny lub przewód napowietrzny. Sposób prowadzenia przyłącza określa zawsze zakład energetyczny w warunkach technicznych przyłączenia (WTP). Możliwość wyboru mamy tylko wtedy, gdy zasilanie będzie podłączone do linii napowietrznej.
Mniej narażone na uszkodzenia oraz nie szpecące budynku jest przyłącze kablowe podziemne, ale koszty jego wykonania są wyższe.
Warto zdecydować się na ułożenie docelowego przyłącza kablowego i zamontowanie skrzynki przyłączeniowej w ogrodzeniu. Unikniemy wtedy konieczności wykonania tymczasowego podłączenia do sieci na czas budowy, a następnie przełożenia linii do gotowego już budynku.
Zakłady energetyczne preferują zresztą instalowanie złącza na zewnątrz posesji, gdyż z zamontowanego tam licznika można odczytać wskazań w czasie nieobecności mieszkańców i utrudnia nielegalny pobór prądu.
Każde przyłącze ma zabezpieczenie przed przeciążeniem i zwarciem, tzw. bezpieczniki główne, których prąd nominalny zależy od przydzielonej w WTP dopuszczalnej mocy obciążenia ( w domach jednorodzinnych najczęściej 25-32A). Ponieważ instaluje się je przed licznikiem, to z reguły są one plombowane, a w razie przepalenia, wymiany dokonuje zakład energetyczny.
Doprowadzenie prądu do budynku może odbywać się linią jedno- lub trójfazową. Nawet jeśli nie przewidujemy zainstalowania odbiorników trójfazowych (silniki elektryczne, ogrzewanie, kuchenki elektryczne dużej mocy) to przyłącze powinno być trójfazowe, gdyż możemy wtedy używać równocześnie kilku domowych urządzeń, a w razie awarii jednej z faz nie będziemy całkowicie pozbawieni prądu.
Na końcu instalacji przyłączeniowej umieszczany jest licznik energii elektrycznej dostarczany i konserwowany przez zakład energetyczny, który również dba o okresową jego legalizację (co 10 lat).


Podzielić na obwody

Doprowadzenie prądu do poszczególnych gniazdek, punktów oświetleniowych, hydroforu czy bojlera wymaga wydzielenia z linii zasilającej pojedynczych obwodów. Wtedy można bowiem każdy z nich oddzielnie zabezpieczyć na wypadek zwarcia bądź przeciążenia i niezależnie nimi sterować. W tym celu instalowane są rozdzielnice - estetyczne skrzynki pozwalające na zamontowanie w ich wnętrzu bezpieczników, wyłączników, przekaźników i innej aparatury zabezpieczającej i sterującej.
Standardem stały się rozdzielnice modułowe, wyposażone w znormalizowane szyny montażowe, dzięki którym montaż aparatury i osprzętu jest szybki i wygodny. Rozdzielnice mogą być montowane na ścianie (naścienne) lub przystosowane do osadzenia w murze (wnękowe). Pierwszy rodzaj rozdzielnic stosuje się przede wszystkim wtedy, gdy doprowadzenie przewodów odbywa się w listwach lub kanałach kablowych, natomiast rozdzielnice wnękowe zakładane są przy prowadzeniu przewodów pod tynkiem.
Wielkość rozdzielnicy określana liczbą możliwych do zamontowania modułów aparatury, zależy od stopnia rozbudowania instalacji. W domach jednorodzinnych, przy przeciętnej liczbie obwodów, wystarczające będą rozdzielnice 24- lub 36-modułowe, ale niekiedy potrzebne będą dwie takie skrzynki, jeśli bardzo rozbudujemy instalację.
Uwaga! Warto zamontować rozdzielnicę nieco większą, niż wynika to z aktualnych potrzeb, gdyż w razie rozbudowy instalacji łatwo będzie utworzyć nowe obwody.
Przepisy wymagają, aby w jednym obwodzie nie było podłączonych więcej niż dziesięć gniazdek wtykowych lub 20 punktów (opraw ) oświetleniowych, a odbiorniki o dużej mocy (pralki, bojlery, kuchenki elektryczne) powinny być zasilane z indywidualnie zabezpieczonych obwodów.
Rozdzielnice montujemy w miejscu łatwo dostępnym, w pobliżu drzwi wejściowych na wysokości ok.1,4 m. Najwygodniej umieścić ją w wiatrołapie lub holu i nie powinno się jej zabudowywać np. w szafie, gdyż w razie wystąpienia uszkodzeń może dojść do zapalenia się drewnianych elementów.


Pajęczyna przewodów

Sieć przewodów w pomieszczeniach rozprowadza się pod tynkiem, w tynku lub po wierzchu ściany. Każdy z tych sposobów rozprowadzenia prądu ma swoje wady i zalety. W instalacjach domowych korzysta się ze wszystkich na różnych odcinkach obwodów zasilających.
Instalację podtynkową wykonuje się jednożyłowymi przewodami umieszczonymi w rurkach osłonowych sztywnych lub elastycznych (tzw. peszlu). Wymaga to wykucia bruzd w murze, co podnosi koszty wykonania. Łatwiej natomiast wymienić uszkodzony przewód lub rozbudować instalację, jeśli przekrój rurek umożliwia wciągnięcie dodatkowych kabli. Instalację w rurkach osłonowych stosuje się w budynkach o konstrukcji szkieletowej oraz w ściankach z płyt gipsowo-kartonowych. W tym przypadku rurki przeciąga się przez otwory wykonane w konstrukcji szkieletowej i zasłania płytami gipsowo-kartonowymi lub boazerią.
Instalacja podtynkowa jest bardzo łatwa do wykonania, gdyż wielożyłowe przewody płaskie mocuje się do surowej ściany opaskami. Po otynkowaniu przewody znikają pod warstwą zaprawy. Jednak w razie uszkodzenia konieczne będzie odkucie tynku do najbliższej puszki rozgałęźnej i system ten nie nadaje się do ścian pokrywanych tynkiem cienkowarstwowym.
Przewody prowadzone po wierzchu ściany mogą być mocowane do niej uchwytami lub umieszczone w listwach instalacyjnych. Pierwsze rozwiązanie stosuje się raczej w pomieszczeniach podrzędnych (piwnice, strychy) natomiast ukrycie kabli w listwach - zwłaszcza ozdobnych, przypodłogowych - stosowane jest w mieszkaniach. Taki system prowadzenia przewodów zapewnia bardzo łatwy dostęp do nich w przypadku awarii czy rozbudowy, a także możliwość instalowania gniazdek w dowolnym miejscu, nawet po wykończeniu pomieszczeń.
Niezależnie od sposobu prowadzenia przewodów, układamy je zawsze po liniach prostych równoległych lub prostopadłych do podłogi, a zmiany kierunku mogą odbywać się tylko pod kątem prostym. Przekrój przewodów zależy od przewidywanego ich obciążenia, a w przypadku bardzo długich linii zasilających również od ich długości. W większości obwodów instalacji domowej stosuje się przewody o przekroju 1,5 mm kw. lub 2,5 mm kw. Tylko odbiorniki dużej mocy (ogrzewanie elektryczne, przepływowe podgrzewacze wody) mogą wymagać ułożenia grubszych przewodów.
Zgodnie z wymaganiami technicznymi nowe i remontowane instalacje muszą być prowadzone trzema przewodami w obwodach jednofazowych i pięcioma - w trójfazowych. Wymóg ten dotyczy również oświetlenia i gniazd bez bolca ochronnego (uziemienia) i w tych przypadkach trzeci przewód tzw. ochronny pozostaje nie podłączony.
Uwaga! Kolor izolacji przewodów określa również funkcję, jaką pełni on w instalacji. Kolor jasnoniebieski zarezerwowany jest dla przewodów neutralnych N (zerowych), żółto-zielony dla przewodów ochronnych PE (uziemienia). Jeśli z jakichś powodów przewody te mają inną barwę, to ich końce w pobliżu zacisków złączy należy owinąć taśmą izolacyjną w odpowiednim kolorze.
Na niektórych odcinkach instalacji należy zwrócić uwagę na nominalne napięcie izolacji przewodów. Przy układaniu ich bezpośrednio na elementach łatwopalnych (drewnie) oraz w pomieszczeniach wilgotnych (piwnice, garaże, przewody na zewnątrz) należy używać przewodów na napięcie izolacji 750V. Łączenie przewodów na rozgałęzieniach obwodów odbywa się w puszkach izolacyjnych za pomocą zacisków śrubowych bądź złączek samozaciskowych, a nie jak to się często praktykuje, przez skręcenie końcówek. Puszki te powinny być widoczne lub przynajmniej zaznaczone miejsca ich zamontowania, aby w razie potrzeby mieć dostęp dla kontroli i naprawy instalacji. Warto również zaznaczyć na projekcie domu rzeczywisty przebieg przewodów, albo sfotografować ściany przed pokryciem ich tynkiem.


Bezpieczeństwo przede wszystkim

W każdej instalacji muszą być urządzenia chroniące użytkowników przed porażeniem i powstaniem pożaru. Podstawowym zabezpieczeniem są wyłączniki nadprądowe (bezpieczniki) odłączające zasilanie, gdy w obwodzie wystąpi zwarcie lub pobieramy zbyt dużo prądu. Jeśli nie są sprawne lub zostały źle dobrane może dojść do zapalenia się instalacji. Obecnie do zabezpieczenia obwodów instalacji wewnętrznej stosowane są powszechnie modułowe wyłączniki z wyzwalaniem elektromagnetycznym i termicznym. Pierwszy wyzwalacz reaguje natychmiast w przypadku wystąpienia zwarcia, a więc przepływu prądu o bardzo dużej wartości, natomiast drugi wyłącza zasilanie, gdy wystąpi długotrwałe przeciążenie. Wyłączniki te mają różne wartości prądów nominalnych oraz charakterystyki czasowo-prądowe. Ich dobór zależy od przewidywanego obciążenia obwodu oraz rodzaju odbiorników.
Najczęściej stosowane zabezpieczenia pojedynczych obwodów mają prądy nominalne 10 A lub 16 A i charakterystykę typu B. Do zabezpieczenia obwodów z silnikami, urządzeniami indukcyjnymi, instaluje się wyłączniki typu C lub D, pozwalające na krótkotrwały wzrost prądu w momencie uruchomienia tych urządzeń.
Zasadą doboru zabezpieczeń w instalacji jest ich selektywność zadziałania, co oznacza, że bezpiecznik umieszczony bliżej punktu zasilania powinien mieć wartość o stopień wyższą niż ten, który jest od strony odbiornika. Pozwala to na wyłączenie tylko jednego obwodu, w którym wystąpiła awaria, a nie całej instalacji. Dotychczas stosowane systemy zabezpieczenia przed porażeniem polegające na uziemieniu lub zerowaniu odbiorników zastępuje znacznie skuteczniejszy układ z wyłącznikami różnicowo-prądowymi. Chroni on nie tylko przed tzw. dotykiem pośrednim (przebiciem na obudowę urządzenia) ale również przed niebezpiecznym porażeniem w przypadku, gdy dotkniemy przewodu pod napięciem (dotyk bezpośredni). Wyłącznik ten działa na zasadzie porównania wartości prądu płynącego w przewodzie fazowym i neutralnym i w przypadku wystąpienia różnicy przekraczającej próg zadziałania, odłącza zasilanie. Wartość prądu różnicowego jest bardzo mała - najczęściej instalowane są wyłączniki o czułości 30 mA - co zapewnia przepływ prądu bezpiecznego dla człowieka.
Dla prawidłowego działania wyłącznika różnicowo-prądowego konieczne jest wykonanie instalacji trójprzewodowej z przewodem ochronnym połączonym z uziemieniem. Zabezpieczenie takie może być jedno dla całej instalacji, ale lepiej założyć kilka wyłączników oddzielnie na obwodach szczególnie niebezpiecznych (łazienki, kuchnie, pralnie, piwnice). Uzupełnieniem ochrony przeciwporażeniowej jest wykonanie połączeń wyrównawczych między metalowymi elementami budynku i połączenie ich z uziemieniem. Ma to szczególne znaczenie, gdy instalacja wodociągowa wykonana jest z rur plastikowych, gdyż uniemożliwiają one naturalne połączenia wyrównawcze, jakie występują przy rurach metalowych. Powszechność korzystania z wrażliwych na przepięcia (krótkotrwały duży wzrost napięcia w sieci) urządzeń elektronicznych (komputery, sprzęt RTV) wymaga zastosowania ochrony instalacji przed tym zjawiskiem. Przepięcia wywoływane są przez wyładowania atmosferyczne i mogą spowodować uszkodzenie układów mikroprocesorowych. Zamontowanie w instalacji ochronników dobranych odpowiednio do stopnia zagrożenia i wrażliwości urządzeń, sprawiają, że niebezpieczne napięcie zostaje szybko odprowadzone do ziemi. Po zadziałaniu ochronnika trzeba wymienić wkładkę zabezpieczającą lub przestawić dźwignię wyłącznika w położenie pracy. Trzeba pamiętać, że po przejęciu wyładowania instalacja nadal pracuje, ale nie jest już chroniona przed następnym przepięciem, dlatego warto zamontować układ sygnalizacyjny informujący o stanie ochronnika.


Jak załatwić prąd

Wniosek o podłączenie do sieci elektroenergetycznej składamy w miejscowym zakładzie energetycznym na standardowym druku z zaznaczeniem, jaką moc chcemy pobierać z sieci i jakie będą poszczególne odbiorniki. Do wniosku dołączamy szkic sytuacyjny istniejącej w pobliżu linii zasilającej. Na tej podstawie rejon energetyczny wydaje warunki techniczne przyłączenia (WTP) określające m.in. sposób prowadzenia przyłącza, lokalizację licznika, przekrój przewodów i wartość bezpieczników głównych. Przyłącze wykonuje się na własny koszt, również wtedy, gdy konieczna jest budowa odcinka sieci w rejonach nie objętych planem przestrzennego zagospodarowania pod budownictwo mieszkaniowe. Wykonawcą przyłącza może być tylko koncesjonowany elektryk pracujący na zlecenie rejonu energetycznego. W przypadku prowadzenia przyłącza kablowego trzeba uzyskać w gminie pozwolenie na budowę oraz dokonać uzgodnień geodezyjnych. Po wykonaniu przyłącza w rejonie składamy wniosek o sprawdzenie i odbiór instalacji oraz zamontowanie licznika. Na nasz wniosek licznik może być jedno- lub dwutaryfowy, co łączy się ze zróżnicowaniem taryf ceny energii w różnych porach dnia. Liczniki dwutaryfowe instalujemy zwłaszcza wtedy, gdy korzystamy z ogrzewania elektrycznego, co istotnie zmniejsza koszty ogrzewania. Po odebraniu instalacji zawieramy umowę na dostawę energii elektrycznej, która określa m.in. sposób rozliczeń, obowiązki odbiorcy. klimatyzacja monitoring telewizja przemysłowa instalacje elektryczne elektryk warszawa tanio lennox monter elektromonter przewód kable domofon klimatyzacja monitoring telewizja przemysłowa instalacje elektryczne elektryk warszawa tanio lennox monter elektromonter przewód kable domofon klimatyzacja monitoring telewizja przemysłowa instalacje elektryczne elektryk warszawa tanio lennox monter elektromonter przewód kable domofon klimatyzacja monitoring telewizja przemysłowa instalacje elektryczne elektryk warszawa tanio klimatyzacja monitoring telewizja przemysłowa instalacje elektryczne elektryk warszawa tanio lennox monter elektromonter przewód kable domofon